Posiedzenie Zarządu TPPW
We wtorek 3 lutego 2026 r. w godzinach 11.00 – 12.00 odbędzie się posiedzenie Zarządu Koła TPPW.
Serdecznie zapraszamy osoby, które chcą przystąpić do Stowarzyszenia – będzie możliwość złożenia deklaracji członkowskich, jak również uregulowania składek.
Informujemy, że w czwartek 12 lutego 2026 r. o godz. 18.30 w kościele pw. św. Mateusza w Opalenicy zostanie odprawiona msza w intencji zmarłej Mirosławy Winiarz-Golińskiej.
Zebranie Sprawozdawcze
W czwartek 5 lutego 2026 r. o godz. 15.00 w auli OSP przy ul. Młyńskiej 61 odbędzie się Zebranie sprawozdawcze za rok 2025. Serdecznie zapraszamy wszystkich członków. Na spotkaniu zostanie również przedstawiony Plan pracy na rok 2026.
Opalenickie obchody 107. rocznicy Powstania Wielkopolskiego
W dniu wybuchu Powstania Wielkopolskiego 27 grudnia 2025 r. opaleniczanie uczcili bohaterów zwycięskiego zrywu narodowościowego. Uroczystości pod pomnikiem powstańczym przy CKiB poprzedziła msza św. w kościele św. Mateusza. Przemarsz pocztów sztandarowych i delegacji nadał spotkaniu odświętny charakter. Dyrektor CKiB Magdalena Korytowska powitała zebranych i w krótkich słowach zrelacjonowała wydarzenia sprzed 107 lat. Głos zabrał burmistrz Opalenicy Paweł Jakubowski i gość – minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki. Następnie przedstawiciele szkół, grup i stowarzyszeń złożyły wiązanki i zapaliły znicze upamiętniając tym samym bohaterów pochodzących z naszego miasta. Nasze Koło reprezentowali wiceprezes Krzysztof Primke i sekretarz Jolanta Horowska.
W Opalenicy pamiętamy o Powstaniu Wielkopolskim również 5 stycznia. W tym dniu burmistrz Opalenicy Paweł Jakubowski, wiceprezes Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego Małgorzata Dudek wraz z członkinią TPPW Elżbietą Radniecką i Komendantem Straży Miejskiej Krzysztofem Ratajczakiem złożyli wiązankę oraz znicze na Skwerze Obrońców Wiary i Ojczyzny oraz na grobie Powstańców Wielkopolskich. Znicze zostały złożone również przy budynkach na ul. 5 Stycznia, ul. Powstańca Kozaka, ul. 27 Grudnia oraz na Rynku.
zdjęcia UM
Uroczysta konferencja w Chobienicach poświęcona Dowódcom Frontu Zachodniego Powstania Wielkopolskiego
W sobotę, 3 stycznia 2026 r., w Chobienicach odbyła się konferencja poświęcona Dowódcom Frontu Zachodniego Powstania Wielkopolskiego. Wydarzenie zorganizowało zbąszyńskie koło Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego we współpracy z gminami Zbąszyń i Siedlec. Patronat nad konferencją objął Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, a całość poprowadziła Agnieszka Kubiak z IPN.
Gospodarzem spotkania w chobienickiej Ostoi był Tomasz Jazdon – prezes zbąszyńskiego Koła TPPW. Wśród licznych gości obecna była delegacja z Opalenicy: burmistrz Opalenicy Paweł Jakubowski, dyrektor Szkoły Podstawowej w Urbanowie Wioletta Gierałtowska oraz przedstawicielki Zarządu Koła TPPW 1918/1919 im. Edmunda Klemczaka – Małgorzata Dudek, wiceprezes i Elżbieta Radniecka, skarbnik.
Konferencję poprzedziła uroczysta Msza Święta koncelebrowana przez ks. abp. Zbigniewa Zielińskiego, Metropolitę Poznańskiego. Następnie uczestnicy wysłuchali prelekcji dr. Zdzisława Kościańskiego, Dariusza Poszwińskiego oraz Krzysztofa Zwierzchowskiego. Głos zabrali również ks. abp Zbigniew Zieliński, prof. UAM dr hab. Rafał Reczek – dyrektor IPN w Poznaniu, oraz prof. dr hab. Janusz Karwat, który przedstawił koncepcję powstającego Muzeum Powstania Wielkopolskiego.
Część artystyczną przygotowały dzieci i młodzież z Gościszewa, a zwieńczeniem wydarzenia był koncert Chóru Męskiego „Tuchorzacy” z Tuchorzy. Spotkania takie jak to, umacniają wspólnotę, budują tożsamość i przypominają o odpowiedzialności za pielęgnowanie historii.
Tekst: Małgorzata Dudek
Zdjęcia: Wioletta Gierałtowska
Warszawskie obchody 107. rocznicy wybuchu Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego
W niedzielę, 28 grudnia 2025 r., członkinie Koła TPPW 1918/1919 im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy: Małgorzata Dudek, Elżbieta Radniecka, Urszula Radniecka, Wanda Kałek oraz Elżbieta Hirszweld, jako członkinie 45. osobowej delegacji z Gminy Opalenica, wzięły udział w uroczystych obchodach 107. rocznicy wybuchu Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, które odbyły się w Warszawie.
Delegacja z udziałem pocztów sztandarowych uczestniczyła we Mszy św. w intencji Powstańców Wielkopolskich w kościele Ojców Dominikanów. Następnie dalsza część uroczystości odbyła się w asyście Wojska Polskiego na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego, przed Grobem Nieznanego Żołnierza, gdzie członkinie Koła złożyły kwiaty w tym szczególnym miejscu pamięci.
Kolejnym punktem uroczystości było oddanie hołdu na Cmentarzu Wojskowym Stare Powązki, przy pomniku znajdującym się na kwaterze Powstańców Wielkopolskich i Śląskich. Delegacja zapaliła tam znicz.
Udział w warszawskich uroczystościach był wyrazem wdzięczności i pamięci o Powstańcach Wielkopolskich — bohaterach, którzy wywalczyli wolność dla Wielkopolski i zapisali się na trwałe w historii Polski.
Tekst: Małgorzata Dudek
Zdjęcia: Wanda Kałek i Urszula Radniecka
Odznaczone za propagowanie pamięci o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919
W poniedziałek 8 grudnia 2025 r. – w sali Czerwonej Pałacu Działyńskich w Poznaniu odbyła się Jubileuszowa XXX. edycja wręczenia nagród honorowych Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 za wybitne osiągnięcia w propagowaniu pamięci o Powstaniu Wielkopolskim – „Dobosz Powstania Wielkopolskiego”.
Podczas uroczystości wręczenia statuetek Dobosza zostały również wręczone odznaczenia i medale osobom szczególnie zasłużonym dla utrwalania wiedzy oraz pamięci o Powstaniu Wielkopolskim i jego bohaterach: Medale Komisji Edukacji Narodowej, odznaki honorowe „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” oraz odznaki honorowe TPPW „Wierni Tradycji”. W gronie odznaczonych znalazły się dwie nauczycielki Szkoły Podstawowej im. Powstańców Ziemi Opalenickiej w Urbanowie, członkinie Koła TPPW 1918/1919 im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy Małgorzata Dudek i Karolina Mańczak.
Małgorzacie Dudek Medal Komisji Edukacji Narodowej wręczył Wojciech Szulc, Wielkopolski Wicekurator Oświaty, natomiast honorową odznakę TPPW 1918/1919 „Wierni Tradycji” otrzymała Karolina Mańczak.
Uroczystość uświetnił koncert w wykonaniu uczniów z Poznańskiej Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej I st. im. Henryka Wieniawskiego oraz Poznańskiej Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej II st. im. Mieczysława Karłowicza.
Tradycyjnie uroczystość honorowym patronatem objął Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak.
Tekst: Lidia Szwechłowicz
Zdjęcia: Karolina Mańczak i Małgorzata Dudek
Ks. Bolesław Filipowski kapelan Powstania Wielkopolskiego 1918/1919
W sobotnie popołudnie 15 listopada 2025 r. w auli Ochotniczej Straży Pożarnej w Opalenicy odbyło się XXXIV Spotkanie Rodzin Powstańczych. Wpisało się doskonale w trwające w naszym mieście XXXII Dni Kultury Chrześcijańskiej pod hasłem Uczniowie – Misjonarze.
Gościem specjalnym była Aleksandra Tabaczyńska, która przybliżyła postać swojego wuja ks. Bolesława Filipowskiego, kapelana Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 wywodzącego się z Rudnik. Obecni byli także przedstawiciele rodziny Filipowskich. Prezentacja zatytułowana Miłość Boga i miłość Ojczyzny. Ks. radca duchowny ad Honores Bolesław Filipowski opowiadająca historię życia bohatera z ziemi opalenickiej żywo zainteresowała zebranych. Kapelan powstańczy – postać nieznana – ożyła w rodzinnych wspomnieniach popartych dokumentami i fotografiami. Do dziś nie doczekał się upamiętnienia tak w Opalenicy, jak i rodzinnych Rudnikach. Jako Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 zadbamy o tę pamięć. Jednym z działań Koła na kolejny rok będzie uhonorowanie ks. Bolesława Filipowskiego na jednym z pomników powstańczych.
Podczas XXXIV Spotkania Rodzin Powstańczych w szeregi Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy wstąpiły cztery osoby. Tym samym Koło ma w swoim gronie 122 członków. Wręczenia legitymacji dokonali: reprezentujący Zarząd Główny TPPW w Poznaniu Ryszard Wosiński, burmistrz Paweł Jakubowski, prezes Koła Lidia Szwechłowicz i wiceprezes Małgorzata Dudek.
Podczas dyskusji głos zabrała m. in. prof. UAM w Poznaniu Anita Napierała mówiąc o potrzebie utworzenia w Opalenicy Izby Pamięci. Na chwilę obecną można skatalogować dokumentację historyczną korzystając z narzędzi, jakie daje Internet. Burmistrz oświadczył, iż zostały podjęte już działania w celu jej przygotowania. Jest to odpowiedź na pismo, jakie złożyło Koło TPPW w Opalenicy z prośbą o powołanie tej placówki. Głos zabrał także nasz kapelan o. dr Alojzy Pańczak OFM.
Jak już stało się zwyczajem, Spotkanie Rodzin Powstańczych zakończone zostało śpiewem. XIX Opalenickie Cantate Patriae poprowadził członek Koła Paweł Jakubowski. Pieśni powstańcze i patriotyczne, wypełniły aulę OSP. Radość spotkania miała swój wyraz także przy kawie, której towarzyszyły rozmowy. Świadczy to o potrzebie organizowania takich chwil, które budują poczucie wspólnoty. A taki klimat dało się wyczuć w wypełnionej po brzegi sali.
Jolanta Horowska
Somosierrskie Andrzejki
W niedzielę 23 listopada 2025 r. w Niegolewie miały miejsce tradycyjne Andrzejki Somosierrskie. W tym roku z udziałem hiszpańskiejdelegacji. Po mszy św. w niegolewskiej kaplicy i złożeniu wiązanek przy obelisku upamiętniającym Somosierrską szarżę ciąg dalszy obchodów przeniósł się do Centrum Kultury i Biblioteki w Opalenicy.
Koło Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy reprezentowała prezes Lidia Szwechłowicz wraz z Romanem Szwechłowiczem.
Opalenickie Zaduszki
Jak już stało się tradycją, co roku 2 listopada na opalenickim cmentarzu ma miejsce wydarzenie upamiętniające spoczywające tam osoby, które odcisnęły piętno na naszym mieście. W tym roku wspominaliśmy Monikę Lucińską, Andrzeja Mroczoszka i Bogumiła Wojcieszaka.
Biogram dr. Bogumiła Wojcieszaka zaprezentowała Jolanta Horowska. Znicz na jego mogile zapalili burmistrz Paweł Jakubowski, Jolanta Horowska i przedstawiciele Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy z wiceprezes Małgorzata Dudek.
zdjęcia Karolina Mańczak
Bohaterowie ziemi rudnickiej
W piątek 17 października 2025 r. o godz. 1500 miało miejsce historyczne wydarzenie: odsłonięcie tablicy upamiętniającej bohaterów ziemi rudnickiej. Poczty sztandarowe Miasta i Gminy Opalenica, Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego w Opalenicy oraz Szkoły Podstawowej im. A. i Wł. Niegolewskich w Rudnikach dodały powagi uroczystości.
Posterunek honorowy przed pomnikiem, udział Kompanii Honorowej 17. Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej wraz z pocztem sztandarowym i flagowym – tak odbyło się to podniosłe wydarzenie. Odsłonięcia dokonali: zastępca burmistrza Opalenicy Paweł Jakubowski, prezes Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy, wiceprezes Zarządu Głównego TPPW w Poznaniu dr Zdzisław Kościański i potomkowie uhonorowanych na tablicy Wanda i Czesław Kałek. Tablicę poświęcił ks. kan. Krzysztof Wróbel, proboszcz parafii pw. św. Mateusza w Opalenicy i ks. Piotr Lidwin, proboszcz parafii pw. NMP i Wszystkich Świętych w Michorzewie, do których należą Rudniki. Akompaniament Opalenickiej Orkiestry Dętej uświetnił odsłonięcie tablicy. Wystąpienie prezes TPPW KO Lidii Szwechłowicz, zastępcy burmistrza Pawła Jakubowskiego i dr. Zdzisława Kościańskiego skierowały myśli zebranych ku bohaterom rudnickiej ziemi.
Imiona i nazwiska tych, którzy nie bacząc na ryzyko poszli z bronią w ręku upomnieć się o wolną Polskę. Zostawili swoje dzieci, matki i ojców, żony, bliskich i wyruszyli. Nadszedł czas, by ocalić ich pamięć. Jeśli nie zrobi tego nasze pokolenie – pamięć może zaginać. Mrówczej pracy podjął się dr Bogumił Wojcieszak, historyk i regionalista, współzałożyciel i Honorowy Prezes Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 im. Edmunda Klemczaka oraz Honorowy Obywatel Opalenicy. To jedno z jego ostatnich dokonań na rzecz lokalnej społeczności.
Druga część spotkania zorganizowana została w Domu Ludowym. Uświetniona występami dzieci i młodzieży z rudnickiej szkoły, pozwoliła na radosne świętowanie. Podziękowania należą się Radzie Sołeckiej i Kołu Gospodyń Wiejskich i mieszkańcom Rudnik za tak wspaniałe przygotowanie tego doniosłego wydarzenia. I tak pamięć przodków została ocalona.
Jolanta Horowska; zdjęcia Karolina Mańczak
1 września 2025 r. pamiętaliśmy o wybuchu II wojny światowej. Delegacja Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego1918/1919 im. Edmunda Klemczaka zapaliła znicz pod pomnikiem upamiętniającym bohaterów II wojny światowej.
Smutna wiadomość
W sobotę 21 czerwca 2025 r. ziemską wędrówkę zakończył dr Bogumił Wojcieszak. Honorowy Obywatel Opalenicy, bez reszty oddany historii naszego miasta, badacz powstańczy, Honorowy Prezes Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy, jego współzałożyciel… Można długo wymieniać jego osiągnięcia. Człowiek, regionalista, historyk, pasjonat czasów minionych
. Będzie nam go brakowało.
Ostatnie pożegnanie nastąpi w czwartek 26 czerwca 2025 r.
Msza św. w kościele św. Mateusza o godz. 13.00, następnie pogrzeb na parafialnym cmentarzu.
Uczczenie Braci Baranieckich
W niedzielę 8 czerwca 2025 r. o godz. 15.00 miało miejsce szczególne wydarzenie. Na budynku przy ul. Wyzwolenia 69 została odsłonięta i poświęcona pamiątkowej tablicy przy domu rodzinnym braci – powstańców Ludwika i Kazimierza Baranieckich. Następnie po mszy św. o godz. 15.30 w kościele św. Józefa w parafialnej salce odbyło się XVIII Cantate Patriae.
Spacer historyczny po Dakowach Mokrych
22 maja 2025 r. goście, członkowie Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy, dyrekcja, nauczyciele oraz uczennice i uczniowie Szkoły Podstawowej w Dakowach Mokrych oraz Szkoły Podstawowej w Urbanowie, mieli możliwość uczestniczenia w niecodziennym wydarzeniu – spacerze historycznym po wiosce, która w sposób szczególny zapisała się w dziejach ziemi opalenickiej. Po powitaniu przez panią sołtys Elżbietę Radniecką oraz wystąpieniu Zastępcy Burmistrza Opalenicy Pawła Jakubowskiego, kilkadziesiąt osób wyruszyło szlakiem dakowskich bohaterów. Uczestnicy spaceru zapalili znicze przy grobie Józefa Leporowskiego – powstańca styczniowego, następnie przy pomniku Powstańców Wielkopolskich przy kościele św. Katarzyny, dalej pod tablicą upamiętniającą poległych i pomordowanych parafian w latach 1939-1945, a także przy symbolicznym grobie Franciszka Szulca, organizatora powstania w Dakowach Mokrych i Uścięcicach, zamordowanego w Katyniu. Spacer zakończył się przy kamieniu pamięci Jana Bogumiła Sokołowskiego, urodzonego w Dakowach Mokrych wybitnego ornitologa i powstańca wielkopolskiego. Przewodnikami podczas spaceru byli uczniowie dakowskiej szkoły, którzy przybliżyli obecnym historię wioski oraz sylwetki bohaterów. Wszyscy uczestnicy spaceru otrzymali z rąk prezes Lidii Szwechłowicz okolicznościowy folder opracowany przez dra Bogumiła Wojcieszaka, wydany staraniem Koła TPPW przy pomocy Zastępcy Burmistrza Opalenicy.
Spacer zakończył się słodkim poczęstunkiem przygotowanym przez dakowskie gospodynie.
Zarząd Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy
HISTORYCZNYM SZLAKIEM PO ZIEMI GRODZISKIEJ
14 maja 2025 r. kilkunastoosobowa grupa członków opalenickiego Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/19 oraz sekcji historycznej Uniwersytetu Trzeciego Wieku udała się do Grodziska Wlkp. Naszym przewodnikiem był pan Andrzej Chróst, pasjonat historii i członek Towarzystwa Miłośników Ziemi Grodziskiej. 
Na początku zwiedziliśmy Muzeum Ziemi Grodziskiej. Zgromadzone tu eksponaty: przedmioty codziennego użytku, stroje, mundury, sztandary i inne wzbudziły duże zainteresowanie uczestników. Następnie wyruszyliśmy do Młyniewa, gdzie zapaliliśmy symboliczny znicz w miejscu kaźni ofiar hitlerowskiej okupacji.
Potem udaliśmy się na grodziski cmentarz, by oddać hołd powstańcom wielkopolskim. Wyjazd zakończył się spacerem ulicą Szeroką do Rynku. Tutaj, przy studni św. Bernarda, zakończył swoją ciekawą opowieść o grodziskich bohaterach, zabytkach i legendach nasz wspaniały przewodnik.
Dziękujemy Zastępcy Burmistrza Opalenicy Pawłowi Jakubowskiemu za pomoc w organizacji wyjazdu.
Zarząd Koła TPPW w Opalenicy
SZANUJMY WOLNOŚĆ
W piątek 21 lutego 2025 r. w sali CKiB w Opalenicy odbyło się XXXIII spotkanie Rodzin Powstańczych oraz zebranie sprawozdawcze Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego im. Edmunda Klemczaka. Na początku głos zabrała prezes Lidia Szwechłowicz, która powitała gości oraz członkinie i członków Koła. Spotkanie zaszczycili swoją obecnością m.in. prof. Anita Napierała, przewodnicząca Rady Miejskiej w Opalenicy Olga Mazurek – Lipka, zastępca burmistrza Opalenicy Paweł Jakubowski, wiceprzewodniczący Rady Powiatu Nowotomyskiego Dominik Dyderski, dziekan UTW Elżbieta Adamczewska, komendant Hufca ZHP Nowy Tomyśl Krystian Dybek, komendantka Szczepu ZHP Nowy Tomyśl Klaudia Parniewicz, komendant Kręgu instruktorów i starszyzny ZHP Łukasz Nyczkowski, radni Rady Miejskiej w Opalenicy Jarosław Kornosz i Roman Szwechłowicz, Sebastian Szaferski wicedyrektor Szkoły Podstawowej w Opalenicy oraz zuchy i harcerze ze Szczepu ZHP Nowy Tomyśl.
W części oficjalnej miał miejsce podniosły moment wręczenia legitymacji TPPW nowej członkini Koła Sabinie Kuderemskiej. Tym samym możemy być dumni z faktu, że do opalenickiego Koła należy obecnie prawie 120 osób! Wszystkim życzymy satysfakcji z propagowania pamięci o Powstaniu Wielkopolskim.
W części oficjalnej wystąpiła także Urszula Radniecka, która podzieliła się refleksjami na temat swoich zainteresowań Powstaniem Wielkopolskim.
Niezwykłym przeżyciem dla zebranych było obejrzenie montażu poetycko – muzycznego SZANUJMY WOLNOŚĆ w wykonaniu zuchów i harcerzy ze Szczepu ZHP Nowy Tomyśl. Autorką scenariusza spektaklu i działań reżyserskich jest Renata Knop. Poruszająca manifestacja patriotyzmu w wykonaniu dzieci i młodzieży wywołała wśród obecnych łzy wzruszenia. Spontanicznie odśpiewano Rotę, a gratulacje i wyrazy uznania dla wykonawców i autorki spektaklu pobrzmiewały jeszcze długo po zakończeniu występu.
W drugiej części spotkania przyjęto sprawozdanie z działalności Zarządu Koła za rok 2024, przedstawione przez wiceprezes Małgorzatę Dudek, a następnie sprawozdanie finansowe przedłożone przez przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Dominika Dyderskiego. Spotkanie zakończyło się zatwierdzeniem planu pracy na rok 2025 zaprezentowane przez prezes Lidię Szwechłowicz. Wszyscy uczestnicy otrzymali egzemplarze Powstańca Wielkopolskiego, w którym znajduje się kilkunastostronicowy artykuł podsumowujący 30 lat działalności Koła TPPW w Opalenicy.
Lidia Szwechłowicz – tekst
Jolanta Horowska – zdjęcia
Boje o mosty na rzece Obrze
Tak zatytułowana była konferencja zorganizowana w dniu 28 grudnia 2024 r. przez Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego w Zbąszyniu, Wolsztynie i Siedlcu. Odbyła się ona w Chobienicach, dawnym majątku Ignacego hr. Mielżyńskiego. Rozpoczęła ją msza w kościele parafialnym. Wypełniona po brzegi świątynia to znak, że pamiętamy o naszych przodkach, którzy w 1918 r. z karabinem w ręku upomnieli się o wolną Wielkopolskę i Polskę.
Blisko 30 osobowa grupa słuchaczy opalenickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku i członków Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Koło im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy z burmistrzem Pawłem Jakubowskim, dziekanem UTW Elżbietą Adamczewską i prezes TPPW Lidią Szwechłowicz wzięła udział w spotkaniu zorganizowanym z okazji 106 rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Z wybiciem dzwonów o godz. 12.00 do kościoła pw. św. Piotra w Okowach w Chobienicach wkroczyły poczty sztandarowe kół TPPW. Poczet opalenickiego Koła tworzyli: Danuta Szymkowiak, Urszula Radniecka i Dominik Dyderski. Podczas Eucharystii ks. Jarosław Klupś, proboszcz miejsca, w homilii mówiąc o ofierze powstańców nawiązał do wspominanych w tym dniu w liturgii Świętych Młodzianków – pierwszych męczenników Kościoła. Gdyby nie ofiara młodych ludzi, uczestników zrywu niepodległościowego, nie byłoby wolnej Polski na naszych zachodnich ziemiach.
Druga część spotkania odbyła się w sali chobienickiej „Ostoi”. Odśpiewany hymn państwowy rozpoczął konferencję. Poszczególne wystąpienia prelegentów przerywane były koncertem pieśni patriotycznych w wykonaniu kwartetu instrumentalnego (I i II skrzypce, pianino i akordeon). Głos zabrali: dr Zdzisław Kościański z Zarządu Głównego TPPW w Poznaniu „Generał Stanisław Taczak żołnierz niepodległości – w 150 rocznicę urodzin”; dr Piotr Grzelczak z IPN w Poznaniu „Ignacy hr. Mielżyński i jego zasługi dla ojczyzny”; Dariusz Poszwiński Koło TPPW w Siedlcu „Rola duchowieństwa w Powstaniu Wielkopolskim”; Hubert Rokoszewski z Koła TPPW w Wolsztynie „Boje o mosty na rzece Obrze” oraz Piotr Stachecki wiceprezes Oddziału Wielkopolskiego TPPW „Za mostami Obry w niemieckiej niewoli w Havelbergu”. Na zakończenie wystąpiła młodzież ze Szkoły Podstawowej im. Ignacego hr. Mielżyńskiego w Chobienicach z patriotycznym programem artystycznym.
Wystąpienia uświadomiły zebranym jak ważną rolę odegrała walka powstańców wielkopolskich o każdy kawałek ziemi, naszej polskiej, ojczystej ziemi. Gdyby nie ofiara „Świętych młodzianków”, także z Opalenicy, nie wiadomo jak potoczyłyby się losy Polaków na Zachodzie. Zapłacili za to swoim życiem, nie tylko ginąc w walkach, ale także walcząc o przetrwanie w obozie w Havelbergu. Płacili także w następnych latach, kiedy wysiedlenia do Generalnej Guberni objęły uczestników i organizatorów insurekcji z 1918 r. Płacili także wtedy, gdy próbowano bagatelizować znaczenie Powstania Wielopolskiego i starano się zatrzeć o nim pamięć. To dzięki działaniom TPPW pamięć trwa.
Jolanta Horowska
Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego
Tradycyjnie do Warszawy 28 grudnia 2024 r. na obchody 106. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego udała się 40 – osobowa delegacja z gminy Opalenica. Oprócz przedstawicieli Samorządu do stolicy udali się także uczniowie szkół z nauczycielami oraz członkowie lokalnych organizacji. Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Koło w Opalenicy im. Edmunda Klemczaka reprezentowała 6 – osobowa delegacja (Agnieszka, Damian, Mikołaj, Mieszko Mroczek, Wanda Kałek, Mieczysława Kaźmierczak), zaś ze Szkoły Podstawowej im. Powstańców Ziemi Opalenickiej w Urbanowie poczet sztandarowy w składzie: Zuzanna Herzog, Zofia Wamberska, Samuel Thomas (chorąży) oraz nauczyciele Małgorzata Dudek (wiceprezes TPPW) i Marzena Wawrzyniak.
Obchody rozpoczęła uroczysta msza św. w kościele Ojców Dominikanów przy ulicy Freta. Następnie uroczystości przeniosły się na Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie delegacje złożyły kwiaty przy Grobie Nieznanego Żołnierza. Obchody zakończyły się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach przy pomniku Powstańców Wielkopolskich i Śląskich. Była to niewątpliwie lekcja patriotyzmu dla nas wszystkich.
Tekst: Małgorzata Dudek
Zdjęcia: Jagoda Haloszka i Marzena Wawrzyniak
Iskry Niepodległej
Już niedługo na boisku przy Ochotniczej Straży Pożarnej ul. Młyńskiej zaparkuje specjalny pojazd z naczepą z ekspozycją „Iskry Niepodległej”. I znów nowa technologia stanie w służbie historii. Zapraszamy!!!
Zwiedzanie mobilnej wystawy jest całkowicie bezpłatne! Wszystkich Mieszkańców naszej gminy i okolic zapraszamy od 24-26 listopada. W niedzielę dla Mieszkańców pokazy będą trwały od 9:00 do 17:00, w poniedziałek natomiast odbędą się od 14:30 – 17:00. Dla Szkół po wcześniejszym zapisaniu się spotkania przewidziane są w poniedziałek i wtorek od 9:00 – 14:30.
XXX.lecie obecności Koła TPPW im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy
W czwartek, 7 listopada 2024 r., świętowaliśmy 30. lat działalności Koła w Opalenicy. Pięć lat temu minęło ćwierćwiecze jego obecności i działalności na ziemi opalenickiej. Można zadać sobie pytanie: „Po co nam TPPW?” Po co wspominać historię, rozpamiętywać czas miniony? Odpowiedź znajdziemy w słowach papieża – Polaka: „Słowo «Ojczyzna» posiada dla nas takie znaczenie pojęciowe i uczuciowe zarazem, którego, zdaje się, nie znają inne narody Europy i świata. Te zwłaszcza, które nie doświadczyły takich jak nasz Naród dziejowych strat, krzywd i zagrożeń”. I tak działalność Koła TPPW, które określa Statut, jest widocznym znakiem sztafety pokoleń Polaków odpowiedzialnych za los Ojczyzny, świadomych poniesionych ofiar, jak i wpływu na tych, którzy przyjdą po nas.
Zaproszeni goście, jak i zebrani członkowie TPPW, byli świadkami przyznania Odznaki Honorowej „Wierni Tradycji” naszemu Kołu. Przyznawana jest ona za wybitne zasługi w upowszechnianiu wiedzy i pamięci o Powstaniu Wielkopolskim. 4 stycznia 2016 r. za wychowanie młodzieży w duchu patriotyzmu uhonorowano Gimnazjum im. Generała Kazimierza Sosnkowskiego w Opalenicy. Zaszczytu tego dostąpił także kierowany przez Lidię Wachońską zespół „Wiaruchna” z Urbanowa w dniu 15 lutego 2019 r. Teraz przyszedł czas na Koło im. Edmunda Klemczaka w Opalenicy. Udekorowania dokonali przedstawiciele Zarządu Głównego TPPW Tadeusz Musiał – prezes, Wawrzyniec Wierzejewski i dr Zdzisław Kościański- wiceprezesi, Piotr Wojtczak – sekretarz generalny.
Możemy poszczycić się tym, że jesteśmy najliczniejszym Kołem w Stowarzyszeniu nie tylko w Wielkopolsce, ale i w Polsce. Wiedziemy prym w formie prowadzonych spotkań (Spotkania Rodzin Powstańczych, Cantate Patriae, wyjazdy historyczno-integracyjne, majówki), ale również jako pierwsi powołaliśmy kapelana – jest nim o. dr. Alojzy Pańczak OFM. Więcej o historii Koła można było usłyszeć w wystąpieniu sekretarz Jolanty Horowskiej.
Wystąpienie dr. Zdzisława Kościańskiego pozwoliło spojrzeć na działalność Stowarzyszenia w kontekście obecnych zmian społecznych. Goście składając gratulacje za różnorakość podejmowanych inicjatyw utwierdzili nas w potrzebie ich podejmowania i angażowania nie tylko swoich członków, ale również mieszkańców gminy. Ciekawa prezentacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji przygotowana przez Jagodę Haloszkę i dr. Bogumiła Wojcieszka w oparciu o biogramy powstańców wielkopolskich z Opalenicy zebrane przez opalenickiego i nowotomyskiego historyka pozwoliła na spojrzenie na bohaterów insurekcji 1918/1919 jako na żywe osoby.
Dziękując za współpracę m.in. z Urzędem Miejskim, CKiB, UTW, PZERiI, prowadząca uroczystość wiceprezes Małgorzata Dudek zaprosiła zebranych na kawę i symboliczny tort ofiarowany przez sponsorów Irenę i Jacka Kaźmierczaków – Cukiernia w Urbanowie oraz Jana Adamczewskiego, członka Koła. Spotkanie uświetnił występ Zespołu Polanie z Trzcianki.
Jolanta Horowska
zdjęcia Karolina Knop
Dobrze jest w Łagwach i Jastrzębnikach, ale nojlepiej u nos w Rudnikach!
W sobotę 7 września 2024 r. w Wiejskim Domu Kultury w Rudnikach miało miejsce spotkanie członków TPPW KO. Nasze Towarzystwo organizowało już spotkania w Dakowach Mokrych, Porażynie i Urbanowie. Tym razem wybrano Rudniki. Wybór nieprzypadkowy. To z małej, podopalenickiej wioski, której historia sięga końca XIV wieku, według badań przeprowadzonych przez dr. Bogumiła Wojcieszaka w zrywach narodowościowych XIX i XX wieku udział wzięło 25 mieszkańców. W Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919 walczyło 17 rudniczan. Historię przypomniała prezes Koła Opalenica Lidia Szwechłowicz. Minutą ciszy uczczono poległych, pomordowanych i zmarłych bojowników o wolną Polskę. Również z ust prezes usłyszeliśmy historię lokalnego Zespołu.
W działania na rzecz zachowania polskości wpisuje się 47.letnia działalność Zespołu Ludowego „Rudniczoki”. Dziękowaliśmy za to, że przez prawie pół wieku pielęgnowali piękno naszej rodzimej mowy – gwary poznańskiej. Ten skarb narodowy definiuje naszą Małą Ojczyznę. Wpisuje się w historię i tę, przez wielkie „H” pisaną, jak i przez małe „h”. Ten piękny obraz: stroje, tańce, muzyka, słowo mówione i śpiewane, treści nimi przekazywaliście – to troska o Naród, Polskę i naszą Wielkopolskę. Występ Zespołu potwierdził ten obraz „Rudniczoków”. Motywem przeplatającym się przez występ była przyśpiewka: „Dobrze jest w Łagwach i Jastrzębnikach, ale nojlepiej u nos w Rudnikach!”
Po ich występie przyszedł czas na prezentację młodego pokolenia. Uczniowie Szkoły Podstawowej im. A i Wł Niegolewskich w Rudnikach przedstawili krótki program artystyczny. Po wystąpieniach zaproszonych gości: burmistrza Opalenicy Tomasza Szulca, wiceprezesa ZG TPPW dr. Zdzisława Kościańskiego, przedstawicieli opalenickiego UTW oraz sołtysa nastąpił wyczekiwany przez zebranych moment: Cantate Patriae. Poprowadził je wiceburmistrz Opalenicy, członek Koła, Paweł Jakubowski, a akompaniował akordeonista Zespołu. Gromki śpiew pieśni i piosenek patriotycznych zjednoczył ponad 80 zebranych osób. Cieszy fakt, że byli wśród nich młodzi mieszkańcy wioski. Podczas spotkania w szeregi TPPW przyjęto kolejnego członka. Prezes Lidia Szwechłowicz zaproponowała, aby uczcić pamięć rudnickich bohaterów na pamiątkowej tablicy. Pomysł zaaprobował burmistrz Tomasz Szulc. Inicjatywę pozostawiamy ich potomkom.
Jolanta Horowska
W Żabikowie i Luboniu
13 kwietnia 2024 r. członkowie opalenickiego Koła TPPW oraz studenci UTW uczestniczyli we wspólnym wyjeździe do Muzeum Martyrologii w Żabikowie i Sanktuarium bł. Edmunda Bojanowskiego w Luboniu.
W trakcie wyjazdu zwiedzaliśmy niemiecki obóz karno-śledczy w Żabikowie, który podczas II wojny światowej nosił urzędową nazwę Więzienie Policji Bezpieczeństwa i Wychowawczy Obóz Pracy w Poznaniu-Żabikowie. Rozpoczął funkcjonowanie w kwietniu 1943r. i podlegał poznańskiej placówce gestapo. Obóz był miejscem osadzenia przede wszystkim Polaków z okręgu Rzeszy Kraj Warty, których gestapo oskarżyło o wrogą działalność wobec Trzeciej Rzeszy. Z Żabikowa więźniów deportowano do obozów koncentracyjnych. Obóz został zlikwidowany w nocy z 19 na 20 stycznia 2024 r. Podczas jego likwidacji wymordowano część więźniów, resztę wywieziono drogą kolejową lub prowadzono w „marszu śmierci” w kierunku obozu Sachsenhausen. Kolumna marszowa wyruszyła 20 stycznia, a już 24 stycznia była w Łomnicy, przechodząc m.in. przez Buk i Opalenicę. W Łomnicy zabito 17 więźniów. Mieszkańcy pochowali ich we wspólnej leśnej mogile. W br. 24 stycznia Gmina Zbąszyń odsłoniła w łomnickim lesie pomnik pamięci bezimiennych ofiar „marszu śmierci”.
Następnie odwiedziliśmy Sanktuarium bł. Edmunda Bojanowskiego, gdzie przewodnikiem była Siostra Służebniczka Klaudia Grochowska. Opowiedziała o życiu, powołaniu i czynach bł. Edmunda Bojanowskiego. Dowiedzieliśmy się, że był człowiekiem „modlitwy i czynu”, założył pierwsze na ziemiach polskich ochronki dla dzieci, a później zgromadzenie zakonne Służebniczek Najświętszej Maryi Panny. Bojanowski to także literat, poeta, tłumacz, publicysta, wydawca, miłośnik i badacz folkloru, działacz kulturalny, społeczny i charytatywny. Beatyfikacji Edmunda Bojanowskiego dokonał Ojciec Święty Jan Paweł II 13 czerwca 1999r. w Warszawie. W Domu Generalnego Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – Wielkopolskich w Luboniu grupa posiliła się domowym obiadem. Zainteresowani mogli zakupić w klasztornym sklepiku książkę „Surdut czy rewerenda. Opowieść o bł. Edmundzie Bojanowskim” Amelii Szafrańskiej.
Jak to dawniej bywało
W ramach współpracy opalenickiego Koła TPPW z drużynami zuchów i harcerzy ze Szkoły Podstawowej w Opalenicy 9 i 11 kwietnia 2024 r. odbyły się zajęcia poświęcone gwarze poznańskiej i życiu w dawnej wsi. Zajęcia poprowadziły Małgorzata Dudek i Monika Kotlarek. Na początku wszyscy obejrzeli film z występu Wiktorii Ćwielong uczennicy klasy piątej Szkoły Podstawowej w Urbanowie, która w stroju ludowym opowiadała w gwarze poznańskiej o tym, jak dawniej pracowano, jak toczyło się życie na wsi i jakich sprzętów używano w życiu codziennym. Potem wszyscy mieli okazję obejrzeć i sprawdzić działanie żelazka z duszą, kołowrotka i lampy naftowej. Można też było zrobić pranie na tarce, zmielić kawę młynkiem z korbką i utrzeć ciasto w makutrze.
Uczestnicy spotkania poznali wiele słów w gwarze poznańskiej, próbowali odczytać ich znaczenia w języku polskim. Dużym wyzwaniem było czytanie wiersza „Lokomotywa” w gwarze poznańskiej. Z wielkim zainteresowaniem spotkały się dawne zabawy: „Klipy”, kulanie felgi, „Sznajdery”, „Banioki”, „Zośka”, „Cymbergaj” i inne.
Na zakończenie wszyscy uraczyli się „bombonami” i obejrzeli „Słownik gwary poznańskiej. Z naszego na polski z polskiego na nasze” autorstwa Waldemara Wierzby. Spotkania upłynęły w miłej i pełnej humoru atmosferze.
Walne zebranie
We wtorek 27 lutego 2024 r. odbyło się walne zebranie sprawozdawczo – wyborcze Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Koła w Opalenicy. Gośćmi spotkania byli: Tadeusz Musiał Prezes Zarządu Głównego TPPW, Piotr Wojtczak Sekretarz Generalny ZG TPPW, Tomasz Szulc Burmistrz Opalenicy, Paweł Jakubowski z-ca Burmistrza, Bogdan Rościszewski członek Zarządu Koła we Lwówku, Elżbieta Adamczewska Dziekan UTW oraz Sabina Kuderemska Przewodnicząca Koła PZERiI w Opalenicy.
W czasie spotkania Tadeusz Musiał Prezes w uznaniu zasług w propagowaniu pamięci o powstaniu wielkopolskim wręczył Elżbiecie Radnieckiej srebrną Odznakę Honorową „Wierni Tradycji”.
Rodziny powstańców wielkopolskich 1918/1919 Franciszka Bręczewskiego, Franciszka Gierlińskiego, Antoniego Kozy i Józefa Tuliszki otrzymały pamiątkowe medale „Powstaniec Wielkopolski” do oznakowania mogił swoich bohaterskich przodków. Znakowanie mogił odbywało się w ramach projektu Lokalnej Grupy Działania KOLD „Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 – Pamiętamy – kontynuujemy”. Na terenie naszej gminy realizacją projektu zajmowała się Szkoła Podstawowa im. Powstańców Ziemi Opalenickiej w Urbanowie.
Nową członkinią Koła została Urszula Radniecka.
Po przedstawieniu sprawozdań Zarządu i Komisji Rewizyjnej za minioną kadencję, zebrani członkowie Koła w drodze uchwały udzielili Zarządowi absolutorium. Następnie wybrano nowy Zarząd i członków Komisji Rewizyjnej na kadencję 2024 – 2029. W skład Zarządu weszli: Małgorzata Dudek, Jolanta Horowska, Wanda Kałek, Renata Knop, Krzysztof Primke, Elżbieta Radniecka i Lidia Szwechłowicz. Komisję Rewizyjną tworzą Anna Primke, Irena Jastrząb i Dominik Dyderski.
Lidia Szwechłowicz
Foto Karolina Knop
